Stopaj getirinizi nasıl etkiler? Somut bir örnekle Türkiye yatırım vergilerine kısa bir bakış.
Vergi, getirinin sessiz kesintisidir
Yatırım yaparken gördüğünüz brüt getiri ile cebinize gerçekte giren tutar aynı değildir. İkisinin arasına giren en önemli unsur, Türkiye'de en sık karşılaşılan kesinti olan stopajdır. Ve bu oran, hangi enstrümana yatırım yaptığınıza göre ciddi biçimde değişir.
Stopajı anlamak için basit bir düşünce deneyi yapalım: Aynı kazancı iki farklı yoldan elde etseniz, elinize geçen tutar birbirinden farklı olabilir. İşte bu fark, getirinizi "sessizce" aşındıran kesintidir.
Örnek hesap
Diyelim ki bir TEFAS fonundan 10.000 ₺ realize kazanç elde ettiniz. Bu kazanç üzerinden yaklaşık 1.000 ₺ stopaj kesilir (mevcut oran). Yani cebinizde kalan tutar, kağıt üzerinde gördüğünüzden farklıdır.
Buna karşılık BIST hisselerinde bireysel yatırımcı için bu oran şu an %0'dır — yani hisse tarafında kazanç üzerinden stopaj kesintisi yaşanmaz.
Tablo halinde özetleyelim:
| Enstrüman | Stopaj (kazanç üzerinden) |
|---|---|
| BIST hissesi (bireysel) | %0 |
| TEFAS fonu | %10 |
Gördüğünüz gibi, aynı brüt getiriye rağmen enstrüman seçimi net sonucu değiştirebilir. Bu nedenle yatırım kararlarını değerlendirirken sadece getiriyi değil, vergi sonrası kalan tutarı da hesaba katmak önemlidir.
FinAI bunu nasıl ele alır?
Backtest motorumuz ve portföy hesaplarımız bu kesintileri otomatik olarak dahil eder. Böylece ekranda gördüğünüz getiri, gerçekte elde edeceğinize çok daha yakın bir tablo sunar.
Ayrıca vergi mevzuatında zaman zaman değişiklik olabiliyor. Böyle bir değişiklik söz konusu olduğunda sistemimizde yalnızca bir ayar güncellenir — modeliniz ve stratejiniz olduğu gibi kalır. Siz hiçbir şeyi yeniden hesaplamak zorunda kalmazsınız.
Vergi, yatırımın kontrol edilemeyen ama yönetilebilen bir parçasıdır. Doğru bilgiyle yaklaştığınızda sürprizlere yer kalmaz; getirinizi değerlendirirken "vergi sonrası" perspektifini benimsemek, uzun vadede daha gerçekçi beklentiler kurmanıza yardımcı olur.